mangroveboom-2-800x600

Curiositeit: Boom enten op meerdere Onderstammen

Curiositeit: mangrove-boom in West Europa

Uit de verte roept een eerste blik op deze boom direct vraagtekens op: een fruitboom zonder stam?! Een West Europese mangroveboom? De curieuze boom nodigt uit om eens nader te bekijken.

Een nadere blik bevestigt de bijzonder creatieve boomvorm: het is niet een boom die op zijn wortels leunt, geen boom zónder stam, maar eentje met juist méérdere stammen. Had ik nog nooit eerder gezien of over gelezen.

Een nadere blik verklapt dat de boom een ambachtelijk levend kunstwerk is. De boom is namelijk geënt op wel vier(!) onderstammen.

Het enten van fruitbomen is in de commerciële boomkwekerij zeer gangbaar, vooral bij pitvruchten (appel en peer). Het is bij uitstek een methode om een goede cultivar vegetatief vermeerderen, waarbij alle afstammelingen van de oorspronkelijke boom precies dezelfde vruchten geven als de oorspronkelijke boom.

Voor het enten bestaan verschillende, specialistische technieken, maar het komt erop neer dat een takje (‘enthout’) van de oorspronkelijke fruitboom vergroeit met een zaailing-boom als onderstam.

De mangroveboom op de foto heeft echter VIER onderstammen! Zonder stam in het midden. Hoe kan dat dan? Beschouwing van de boom geeft aan dat eerst een gewone boom opgekweekt moet zijn, op een rechte stam. Daarna zijn de stammen van vier andere bomen op borsthoogte vergroeid met de boom. Nadat de vijf bomen met elkaar vergroeid waren, is de stam van de middelste boom er als een stoelpoot tussenuit gezaagd, evenals de boomkronen van de omringende bomen.

De boom is om meerdere redenen een zeer zeldzame rariteit.

Gewoonlijk enten boomkwekers een bovenstam-op-onderstam, maar hier is juist een onderstam-op-bovenstam geënt. Zeer ongebruikelijk. Lastig te realiseren ook, omdat de kroon van de boom uit ouder hout bestaat. Bovendien is niet één onderstam geënt, maar wel vier!

Het enten van bomen is vooral in de boomkwekerij, en dan met name de fruitteelt, een geeikte methode om bomen te vermeerderen (‘klonen‘). Normaal wordt dan één cultivar op een onderstam geënt. Onder liefhebbers vindt je nog weleens fruitbomen waarbij 2, 3 of meer cultivars op één en dezelfde stam geënt zijn; op die manier kun je van een klein oppervlak toch meerdere soorten appels oogsten. In zeldzame gevallen kan een boom op die manier wel 9 verschillende soorten appels produceren.

Bij nader inzien blijkt de mangroveboom echter geen fruitboom te zijn, maar een Tilia x europaea.’Pallida’, een kruising van de oer-Hollandse winterlinde (Tilia cordata) met de zomerlinde (Tilia platyphyllos). Deze boom kom je nog regelmatig tegen op kerkhoven. En als karakteristieke, uit de kluiten gewassen leiboom langs oude boerderijen. Vroeger werd T. x europea ‘Pallida’ veel langs boerderijen geplant als leiboom, omdat de boom stoffen afscheidt die vliegen en muggen weert. Ook hield de boom veel wind tegen en gaf schaduw.

De ‘mangroveboom’ is vooral een grappige curiositeit: een boom met een kroon op meerdere onderstammen heeft geen praktisch voordeel. Het is een boom met een knipoog, gecreëerd door een liefhebber met zeer gedegen boomkwekerijkennis en ambachtelijk vakmanschap. Én heel veel geduld, want het kost jaren om zo’n boom te kweken.

Mettertijd zou deze rariteit weleens een monumentale boom kunnen worden…

Share:

Facebook
Twitter
Pinterest
LinkedIn

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Blog: Grassprietjes

Gerelateerde Berichten